» » » » Кузьма Черный - Буры (на белорусском языке)

Кузьма Черный - Буры (на белорусском языке)

Здесь можно скачать бесплатно "Кузьма Черный - Буры (на белорусском языке)" в формате fb2, epub, txt, doc, pdf. Жанр: Русская классическая проза. Так же Вы можете читать книгу онлайн без регистрации и SMS на сайте LibFox.Ru (ЛибФокс) или прочесть описание и ознакомиться с отзывами.
Рейтинг:

Название:
Буры (на белорусском языке)
Издательство:
неизвестно
Год:
неизвестен
ISBN:
нет данных
Скачать:

99Пожалуйста дождитесь своей очереди, идёт подготовка вашей ссылки для скачивания...

Скачивание начинается... Если скачивание не началось автоматически, пожалуйста нажмите на эту ссылку.

Вы автор?
Жалоба
Все книги на сайте размещаются его пользователями. Приносим свои глубочайшие извинения, если Ваша книга была опубликована без Вашего на то согласия.
Напишите нам, и мы в срочном порядке примем меры.

Описание книги "Буры (на белорусском языке)"

Описание и краткое содержание "Буры (на белорусском языке)" читать бесплатно онлайн.








Черный Кузьма

Буры (на белорусском языке)

Кузьма Чорны

Буры

У цiхiх скаргах непрыбранага жыта чуў я вялiкiя буры.

За многа вёрст адсюль узрывалiся камянiцы, на чыгунках рвалiся цэлыя паязды, а тут не было вялiкага стуку. Тут проста гарачымi днямi асыпалася пераспелае жыта, i начамi цiха гарэлi вёскi - смерць у цiшы страшней за раптоўную смерць у бурах.

Тады жах панаваў над зямлёй; з чорным дымам плыў ён над дарогамi. Быў ён у бляску сонца i ў трывожным шуме жыта. Яно, месцамi зжатае, валялася на зямлi ў расцярушаных мэндлiках, рэшта высыпалася на зямлю спелым i перасохлым зернем. Цяпер яго не жалi i не вазiлi, i дарогi былi пустыя i нудныя.

Гэтая нуда, перамешаная з жалем i нездароваю, нервоваю вастратою, была i ў яго шырокiх, змучаных бессанню вачах. Я спаткаўся з iм каля глiнiшчаў пры кустах i пры вузкай палявой дарозе - ён сядзеў на пыльнай каляiне, падабраўшы пад сябе ногi, i глядзеў на сухую пакутную галаву каня. Конь, худы, страшны сваёй худзiзнаю, ляжаў, выцягнуўшы мокрую шыю, на гарачай раллi, хроп i раз-поразу шараваў нагамi па зямлi.

Ён паглядзеў моўчкi на каня i на мяне, ад хваравiтасцi паморгаў вачыма.

- Палякаў не вiдаць?

- Не вiдаць.

- Нашых не вiдаць?

- Не вiдаць.

Цяжка было разабраць, дзе фронт. Учора была наша разведка, сягоння ж ранiцою, чуць дзень, у разбiўку, невялiкiмi кучкамi, спешна прайшоў польскi полк. Цяпер запытаў я:

- Здалёк?

- З-за Нясвiжа.

- Далёка былi загналi?

- За Бабруйск. Заставiлi везцi нешта, што - сам не ведаю. От налажылi повен воз, а воз стаяў у гумне, а бацька на рабоце ў Нясвiжы... Дык яны то рады былi б, каб я зусiм не ехаў, а я ўплёўся; каня шкадаваў, дык яны мне от...

Ён прыгнуўся, i я ўбачыў на яго шыi чырвоны рубец ад нагайкi.

- Адзiн калi свiсне... От, каня шкода - i мучыцца, i дома няма другога...

- Колькi табе год?

- Каля пакроў трынаццаць будзе...

Нудна махалi крыллем над кустом вароны, нудна крычалi. Толькi не было голай нуды ў чуць жывога каня. Тут была вялiкая вастрата - пакутная мяжа жыцця i смерцi. I раптам гэтая вастрата перадалася яму, ён усхвацiўся на ногi, пацерабiў зрэбную сарочку i сказаў:

- За Бабруйскам конь пачаў прыставаць, а яны гоняць - адно скiнеш, другое кладуць. Iх там нацiскалi... Дык уначы, пакiнуўшы драбiны, верхам на яго (ён паказаў вачыма на каня) ды ўцёк. А ў яго ад сiбернай дарогi над правым капытам нарыў пачаў рабiцца, дык ён з самага Бабруйска кульгаў-кульгаў, а тут звалiўся сягоння ўначы, есцi не ўзяў, а паiць яго - я паiў учора вечарам, як цераз рэчку пералазiлi...

Ён зноў сеў i заплакаў.

Я прысеў каля iх абодвух на пяску, i так былi тут яшчэ з гадзiну.

Конь пачаў кiдацца ў бакi, качацца па зямлi i стукаць нагамi. Шыя яго больш памакрэла.

Ён дакрануўся да гэтае мокрае шыi рукою i сказаў:

- Халодны пот.

Тады конь пачаў канчацца. Канчаўся ён доўга - цёрся галавою аб зямлю, зямля налазiла яму ў рот, залеплiвала жоўтыя зубы.

- Нутро ў яго здаровае, дык яму трудна канчацца.

Я памаўчаў.

- Ужо!!

Ён яшчэ трохi пастаяў над нежывым канём. Цяпер гэта была толькi куча худога мяса i даўгiх касцей - жывая iстота загiнула, i ўжо было лягчэй глядзець на гэта.

Мы з iм падалiся ў лес, праляжалi там да вечара, а як закрычалi ў куп'ях начныя птушкi, пайшлi мы ў бок вёсак шукаць на полi бульбы. За ўзгоркамi былi пажары - трапяталiся ў чырвоным бляску вярхi ўзгоркаў, i зорнае неба пакрывалася густым дымным променем. У тым баку раптам загаварылi кулямёты, i тут сцiхлi птушкi. Пэўна, што недзе тут быў фронт, i вакол шныралi палякi... Кулямёты загаварылi з другога боку. Есцi нам больш не хацелася. Ноч была трывожная.

Пад дзень тухлi пажары. I ранiцою прыйшлi першыя атрады нашых.

Я з iм у той дзень i развiтаўся.

Ён пайшоў услед за фронтам, думаючы пра свайго замучанага каня, пра не зжатае ўпору i, мусiць, знiшчанае дома жыта. I адчуваў боль на шыi, дзе быў чырвоны рубец.

Я чую яго апошнiя словы, i я ўвесь у агнi i бурах.

1926

Каментары

Друкуецца па кнiзе "Выбраныя творы" /Менск, ДВБ, 1934/. Упершыню апублiкавана ў часопiсе "Малады араты", 1926, № 12. Датуецца лiпенем 1926 года.


На Facebook В Твиттере В Instagram В Одноклассниках Мы Вконтакте
Подписывайтесь на наши страницы в социальных сетях.
Будьте в курсе последних книжных новинок, комментируйте, обсуждайте. Мы ждём Вас!

Похожие книги на "Буры (на белорусском языке)"

Книги похожие на "Буры (на белорусском языке)" читать онлайн или скачать бесплатно полные версии.


Понравилась книга? Оставьте Ваш комментарий, поделитесь впечатлениями или расскажите друзьям

Все книги автора Кузьма Черный

Кузьма Черный - все книги автора в одном месте на сайте онлайн библиотеки LibFox.

Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Отзывы о "Кузьма Черный - Буры (на белорусском языке)"

Отзывы читателей о книге "Буры (на белорусском языке)", комментарии и мнения людей о произведении.

А что Вы думаете о книге? Оставьте Ваш отзыв.