» » » » Григорий Нехай - Калiна (на белорусском языке)

Григорий Нехай - Калiна (на белорусском языке)

Здесь можно скачать бесплатно "Григорий Нехай - Калiна (на белорусском языке)" в формате fb2, epub, txt, doc, pdf. Жанр: Русская классическая проза. Так же Вы можете читать книгу онлайн без регистрации и SMS на сайте LibFox.Ru (ЛибФокс) или прочесть описание и ознакомиться с отзывами.
Рейтинг:

Название:
Калiна (на белорусском языке)
Издательство:
неизвестно
Год:
неизвестен
ISBN:
нет данных
Скачать:

99Пожалуйста дождитесь своей очереди, идёт подготовка вашей ссылки для скачивания...

Скачивание начинается... Если скачивание не началось автоматически, пожалуйста нажмите на эту ссылку.

Вы автор?
Жалоба
Все книги на сайте размещаются его пользователями. Приносим свои глубочайшие извинения, если Ваша книга была опубликована без Вашего на то согласия.
Напишите нам, и мы в срочном порядке примем меры.

Как получить книгу?
Оплатили, но не знаете что делать дальше? Инструкция.

Описание книги "Калiна (на белорусском языке)"

Описание и краткое содержание "Калiна (на белорусском языке)" читать бесплатно онлайн.








Нехай Григорий

Калiна (на белорусском языке)

Рыгор Няхай

Калiна

Аннушка - гэта прыбiральшчыца ў школе, а Калiна - вартаўнiк. Аннушка гаспадарыць у класах i калiдорах, а Калiна заўсёды на двары. Толькi ранiцай, калi густы зiмовы змрок засцiлае наваколле, Калiну таксама можна пабачыць у класах. Гэта здараецца так. Аннушка прачынаецца задоўга да свiтання. Ёй трэба перад заняткамi напалiць печы. Асцярожна, каб не разбудзiць Калiну, яна запалiць на кухнi святло i пачынае апранацца. Аднак i Калiна ўжо не спiць. Адным вокам ён наглядае за Аннушкай, i калi яна ўжо амаль гатова пераступiць парог, сурова спыняе:

- Аннушка, куда пашол?

Аннушка вiнавата затупае нагамi i знарок стукне якой-небудзь каструляй, нiбы збiраецца гатаваць снеданне. Калiна з такой упэўненасцю размаўляе з Аннушкай таму, што ў яго заўсёды напiлавана i наколана дроў удосталь. А нанасiць iх у класы ён лiчыць таксама сваiм абавязкам. Калiна спакойна апранаецца i шчыльна зачыняе за сабой дзверы. Ён усё робiць спакойна, але затое ўпэўнена, так, што пераробак пасля яго нiякiх не трэба. Праз некалькi хвiлiн печы палаюць. Тады Калiна вяртаецца, i яны з Аннушкай мяняюцца месцамi. Калiна застаецца дома, а Аннушка iдзе ў класы. Так паўтараецца кожны дзень.

Жылi яны дружна. I нiколi нiхто з настаўнiкаў не чуў, каб яны перакiнулiся зняважлiвым словам. А што датычыцца iмён, дык нiхто iх iнакш не называў. Аннушка i Калiна нават крыўдзiлiся, калi хто-небудзь iх называў iнакш. Так i пайшло ў сяле - "Аннушка i Калiна". Усе адчувалi, што ў гэтым была своеасаблiвая павага i пашана да iх. Колькi ён з Аннушкай працаваў ў школе, нiхто не памятае, бо настаўнiкi мянялiся, а Калiна заставаўся i лiчыў сябе тут поўным гаспадаром або, як ён гаварыў для жарту, "намеснiкам дырэктара па гаспадарчай частцы".

Калiна быў чалавекам маўклiвым i толькi ў добрым настроi ўступаў у размову. Вось з гэтых асобных размоў i ўдалося ўстанавiць некаторыя весткi з бiяграфii Калiны. Ён чуваш па нацыянальнасцi. Да рэвалюцыi працаваў парабкам у пана ў глухiм чувашскiм сяле. Грамаце яго нiхто не вучыў, так што Калiна не ўмеў нi чытаць, нi пiсаць. У час iмперыялiстычнай вайны яго забралi ў армiю i кiнулi на Заходнi фронт. Тут ён i ваяваў, пакуль не паранiла. Куля прабiла шчаку, i ў яго не засталося нiводнага зуба. Аннушка, у якой муж быў забiты на фронце, узялася вылечыць Калiну. У хуткiм часе ён стаў на ногi, толькi замест здаровых маладых зубоў у яго былi цяпер устаўныя скiвiцы, а зубы нагадвалi пiлу. Можа таму ён i не мог выгаварыць правiльна асобныя словы... Вось так ён i прыжыўся ў нашым сяле, пасялiўшыся з Аннушкай у школе. I не адно пакаленне вучняў саграваў у класах.

Галава яго была сiвая. Кароткiя серабрыстыя валасы няроўнымi пасмамi звiсалi над маршчынiстымi ўпалымi шчокамi. Усе думалi, што Калiна нiколi не стамляўся. Бывала, iдуць урокi, а Калiна падмятае двор, каб дзецi маглi пабегаць на перапынку па чыстай траве. Падмятаць двор у час урокаў не ўваходзiла ў яго абавязкi. Але цi можна вызначыць мяжу абавязкаў чалавека працы? Школа - гэта яго дом, яго радня, i нiчога на свеце не было яму даражэй за сваю школу. Часам здарыцца якi-небудзь непрыемны выпадак неасцярожныя вучнi акно разаб'юць цi што, - Калiна перажывае разам з усiмi i па-свойму фармiруе сваю мараль:

- Бегаў, бегаў i разбiў. Калiна ўставiць акно, але бегай цiшэй. Вучыцца трэба, а не бегаць...

Апошнi раз перад вайной мы бачылi Калiну вясной, калi закончылi экзамены i раз'язджалiся ў адпачынак. Кожны з настаўнiкаў ведаў, што Калiна за лета дагледзiць нашы кватэры, навозiць дроў, а восенню мы iзноў прыступiм да заняткаў. У школе застаўся адзiн дырэктар, каб зрабiць да восенi невялiкi рамонт. Але да рамонту яму так i не прыйшлося прыступiць: пачалася вайна. Калi фронт наблiзiўся да нашай вёскi, дырэктар выклiкаў Калiну да сябе:

- Ну, Калiна, застаешся ты ў школе за гаспадара. Наблiжаецца вораг, i мне трэба заняцца iншымi справамi.

Дырэктар не сказаў аб тым, што ён па заданню райкома iдзе ў лес падрыхтоўваць партызанскую базу, толькi дадаў:

- Мы яшчэ ўбачымся i будзем працаваць па-ранейшаму.

Калiна атрымаў ключы ад школы i адразу стаў заклапочаным. Ён доўга хадзiў навокал школы, заглядаў у класы i кабiнеты, аб нечым шаптаўся з Аннушкай i толькi ноччу прыступiў да справы. Ноч была трывожная i неспакойная. За лесам свяцiлi ракеты, чутна была артылерыйская i кулямётная перастрэлка. На дарозе гулi машыны i тарахцелi абозы. Наша армiя адступала. Непадалёку ад школы ў бярозавым гаi Калiна з Аннушкай усю ноч капалi яму. Калi яма была гатова, дно заслалi галiнкамi i саломай, а потым брызентам. Моўчкi, як бы хавалi нябожчыка, яны зносiлi сюды мiкраскопы i гербарыi, карты i глобусы, сшыткi i падручнiкi, дакументы i партрэты. К ранiцы ўсё гэта было старанна закрыта дошкамi i закапана зямлёй.

- Аннушка, пашол спаць, - сказаў на свiтаннi Калiна.

Ён ведаў, што такое вайна. Тут маглi быць баi, i школа магла згарэць. Тут маглi спынiцца салдаты, i ўсё паляцела б на вулiцу.

Калi назаўтра ў двары з'явiлiся варожыя салдаты, Калiна i Аннушка не выйшлi з кватэры. Iх адшукалi i прывялi да афiцэра. Iм растлумачылi, што тут будзе прыфрантавы шпiталь i нiкога пабочнага ў школе не павiнна быць. Калiна зрабiў выгляд, што нiчога не разумее. Тады салдаты пачалi выкiдаць на вулiцу рэчы i псаваць iх. Калiна сеў каля ганка i не сышоў з месца. Аннушка сядзела побач. Толькi падвечар Калiна з Аннушкай iзноў узялiся за рыдлёўкi i ў кутку школьнага двара пачалi капаць зямлянку i зносiць туды свой набытак. Калiна не мог змiрыцца з тым, што ён тут ужо больш не гаспадар. Раз дырэктар яго прызначыў быць тут, аддаў яму ключы, значыць, ён не мае права пакiнуць школу што б там нi было.

Не паспеў Калiна звыкнуцца са сваiм становiшчам, як шпiталь пачаў выязджаць, а школу заняў камендант. Немцы перш-наперш агледзелi ўсе памяшканнi i двор. Заглянулi яны i ў зямлянку, але пры iх з'яўленнi Калiна не ўстаў. Ён ляжаў на нарах, увесь зарослы, як корч, пануры i злы.

- Хто такiя? - спытаў камендант.

- Рабочыя. Тут, пры школе, - адказала Аннушка праз перакладчыка.

- А гэта? - паказаў ён на Калiну.

- Вартавы. Божы чалавек.

Камендант падумаў i махнуў рукой. Пры выхадзе ён толькi загадаў, каб Аннушка насiла ваду ў камендатуру. Калiна ж ляжаў i думаў, наколькi гаротнай можа прыкiнуцца Аннушка. Але цi прыкiнуцца?.. Хiба сапраўды не гаротны яе лёс? А яго, Калiны?

Пачалася новая старонка барацьбы за школу. Калiна выходзiў з памяшкання зрэдку, толькi тады, калi трэба было дапамагчы Аннушцы. Ён чэрпаў ваду, даносiў вёдры да ганка, а далей ужо несла яна. Вечарамi ляжаў на нарах i нудзiўся. Аннушка прыходзiла змораная, апускала рукi на каленi i так падоўгу сядзела. Яе прыземiстая постаць як бы ўрастала ў табурэтку. Аб чым яна думала? Каб разварушыць свайго вернага друга, Калiна пачынаў думаць уголас:

- Цяжка быць начальнiкам, - для пачатку ўздыхаў ён. - За ўсё адказвай. А дзе цяпер мой дылектар? Жывы? Забiты? Як ты думаеш, Аннушка?

- Ат, адчапiся, - нязлосна гаварыла яна.

- Аннушка, ты мяне не понял. Я хачу, каб дылектар быў жывы i дзецi ў школу прыйшлi...

Аннушка толькi кiвала галавой.

- Ах ты, Калiна, Калiна! Хiба ты не бачыш, якi цяпер дырэктар над намi? Рукi пачынаюць пухнуць ад вёдраў. I куды яны толькi жлукцяць гэтулькi вады?.. Спi. Я пайду казу дагледжу.

I Калiна пачынаў рагатаць шчыра, ад душы. Чаму ж не парагатаць? Ён жа дома, пры школе. Аннушка забылася, што казы ўжо няма. Камендант чамусьцi не любiць коз. Ён з першага ж дня загадаў, каб казы не было на двары, i Аннушка адвяла сваю рыжулю на сяло. Вось дык чалавек гэты камендант! Смешна. Колькi было дырэктараў школы, усе толькi хвалiлi Аннушкiну казу, бо малако было надта смачнае, густое. А тут гэты камендант чамусьцi назваў яе "юда" i ўзяўся пальцамi за нос. Каза, як на злосць, яшчэ некалькi разоў прыбягала з сяла i меркатала ў бярэзнiку, якраз насупраць акна каменданта. Яна клiкала Аннушку, але першы адгукаўся камендант. У школе паднiмаўся вэрхал. Пакуль камендант выбежыць з пiсталетам, Аннушка са сваёй рыжухай ужо схаваецца за сельскiмi хатамi. Так для рыжухi раз i назаўсёды было забаронена з'яўляцца на школьным двары. Камендант яшчэ некалькi разоў дапытваўся ў Аннушкi, цi жыва каза. Аннушка кiвала галавой, што не, яе, моў, "чык-чык", зарэзалi, i праводзiла рукой па горле. Ды Калiна i сам быў зацiкаўлены, каб каза тут больш не з'яўлялася. Гэта пагражала яго службоваму становiшчу - камендант мог выселiць са школьнага двара.

Калiну прыемна было хоць чым-небудзь развесялiць Аннушку. Аднак смех у Калiны праходзiў хутка. Было не да смеху. У школу прыводзiлi людзей на допыт, i знаёмых i незнаёмых. Калiна i Аннушка чулi i бачылi ўсё. Тых, каго прыводзiлi, называлi партызанамi i пасля допыту кудысьцi адпраўлялi. Дзiўна i балюча было чуць, калi замест вясёлых дзiцячых галасоў i смеху са школы даносiўся немы енк, галашэнне жанок, адтуль выводзiлi скрываўленых людзей. А калi ў школу прывялi падлетка, вучня сёмага класа, Калiна не стрымаўся. Вочы яго пацямнелi, твар перакасiўся, i Калiна стаў не падобным да сябе.

- Што зробiм, Аннушка?!


На Facebook В Твиттере В Instagram В Одноклассниках Мы Вконтакте
Подписывайтесь на наши страницы в социальных сетях.
Будьте в курсе последних книжных новинок, комментируйте, обсуждайте. Мы ждём Вас!

Похожие книги на "Калiна (на белорусском языке)"

Книги похожие на "Калiна (на белорусском языке)" читать онлайн или скачать бесплатно полные версии.


Понравилась книга? Оставьте Ваш комментарий, поделитесь впечатлениями или расскажите друзьям

Все книги автора Григорий Нехай

Григорий Нехай - все книги автора в одном месте на сайте онлайн библиотеки LibFox.

Уважаемый посетитель, Вы зашли на сайт как незарегистрированный пользователь.
Мы рекомендуем Вам зарегистрироваться либо войти на сайт под своим именем.

Отзывы о "Григорий Нехай - Калiна (на белорусском языке)"

Отзывы читателей о книге "Калiна (на белорусском языке)", комментарии и мнения людей о произведении.

А что Вы думаете о книге? Оставьте Ваш отзыв.